Sezon rowerowy właśnie rozpoczyna się wraz z nadejściem wiosny, choć dla niektórych trwa cały rok. Rower stał się dla wielu sposobem życia, a na pewno, alternatywnym dla samochodów i transportu publicznego, sposobem przemieszczania się.

Badanie Rowerem po Małopolsce: potrzeby i oczekiwania użytkowników tras, infrastruktura VeloMałopolska, opinie Małopolan, wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy, zrealizowane przez Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego, pozwoliło przyjrzeć się użytkownikom tras rowerowych w regionie i dowiedzieć się, jakie są ich preferencje odnośnie używanego sprzętu, co motywuje ich do wybierania konkretnych tras i jak postrzegają dostępną infrastrukturę.

Charakterystyka użytkowników tras rowerowych w Małopolsce

Na rowerze jeździ 59% Małopolan. Mieszkańcy regionu korzystają z dwóch kółek z różną częstotliwością: od kilku razy w roku do jazdy codziennej – ci ostatni stanowią niecałe 4% użytkowników. Najczęściej na rowerze jeżdżą mieszkańcy Krakowa i podregionu krakowskiego, z kolei mieszkańcy podregionu tarnowskiego i oświęcimskiego robią to najrzadziej. W podziale na płeć, to mężczyźni są grupą chętniej jeżdżącą na rowerze niż kobiety (62% vs. 57%).

Osoby biorące udział w badaniu podkreślały, że rower mógłby być dla nich częstszą alternatywą dla transportu publicznego lub samochodu, pod warunkiem, że powstałoby więcej bezpiecznych dróg rowerowych, inni użytkownicy wykazywaliby wyższą kulturę jazdy, dostępne byłaby jakaś forma dofinansowania do zakupu roweru, a czas przejazdu rowerem byłby krótszy niż innymi środkami transportu.

Małopolanie do poruszania się po ścieżkach rowerowych najchętniej wybierają rower nieelektryczny (m.in. górski, crossowy, szosowy, trekkingowy, miejski). Pojazdami elektrycznymi (rower, hulajnoga) porusza się kolejna grupa użytkowników, a najmniej osób korzysta z Urządzeń Transportu Osobistego (m.in. rolki, wrotki, elektryczna deskorolka, segway, deska żyroskopowa).

Ponad połowa badanych traktuje jazdę na rowerze lub innym urządzeniu osobistym jako rodzaj aktywności fizycznej, w celu poprawy kondycji oraz dla rekreacji, turystyki i „dla sportu”. Niewiele ponad 3% użytkowników przyznaje, że dojeżdża w ten sposób do pracy lub szkoły.

Powstaje coraz większa sieć tras VeloMałopolska

Małopolska posiada szczególny potencjał do rozwoju tras rowerowych, ze względu na zróżnicowane warunki topograficzne, przyrodnicze, krajobrazowe i kulturowe. Już teraz w Małopolsce dostępnych jest ponad 1000 km tras rowerowych o bardzo dobrym standardzie. Tworzą je głównie trasy VeloMałopolska oraz trasy uzupełniające, m.in.: polski odcinek Szlaku Wokół Tatr, VeloCzorsztyn, VeloKrynica, trasa nad Kanałem Łączańskim czy wzdłuż Pustyni Błędowskiej.

VeloMałopolska to sieć 8 tras rowerowych, które przebiegają przez takie tereny jak Puszcza Niepołomicka, Pieniny, Spisz, pogórza i Tatry, a przy tym łączące główne ośrodki miejskie w województwie – Kraków, Oświęcim, Tarnów i Nowy Sącz. Tworzą go Wiślana Trasa Rowerowa, VeloDunajec, VeloNatura, VeloMetropolis, VeloRaba, VeloSkawa, VeloPrądnik i VeloRudawa.

Aktualnie długość tras VeloMałopolska to niemal 700 km, a docelowo będzie to 1000 km. Sukcesywnie oddawane do użytku są kolejne odcinki tras rowerowych. W najbliższym czasie udostępniony zostanie 20-kilometrowy odcinek trasy VeloSkawa od Podolsza (gmina Zator) do Łączan (gmina Brzeźnica).

Użytkownicy VeloMałopolska ocenili w badaniu w sposób pozytywny komfort poruszania się po trasach, a najbardziej docenili odseparowanie od jezdni i nawierzchnię. Dobrze oceniane były też łatwość znalezienia zjazdu, połączenie z odcinkami dróg publicznych lub ciągami dla pieszych oraz szerokość trasy. Ankietowani zwrócili uwagę z kolei na słaby dostęp do miejsc serwisowania (18% badanych oceniło je „bardzo źle” i „raczej źle”).

Miejsca Przyjazne Rowerzystom

Wzorem innych regionów, stopniowo trasy rowerowe w Małopolsce wzbogacają się o Miejsca Przyjazne Rowerzystom (MPR). Jest to obecnie sieć 229 obiektów, na które składają się miejsca noclegowe, punkty gastronomiczne, sklepy, serwisy rowerowe, wypożyczalnie rowerów / sprzętu turystycznego, place parkingowe, obiekty zarządzania atrakcją turystyczną lub punktem informacji turystycznej, inne (np. dom kultury, fundacja, biblioteka, basen, muzeum).

Celem sieci MPR jest rozwój i promocja turystyki rowerowej, inspirowanie i wspieranie lokalnego biznesu w tworzeniu oferty przyjaznej dla rowerzystów, podnoszenie konkurencyjności oraz stworzenie platformy współpracy i wymiany doświadczeń pomiędzy podmiotami biorącymi udział w systemie.

Jak wynika z badania, sieć MPR wymaga szerszego promowania, koordynacji działań branży i rozbudowy o kolejne podmioty, bowiem ponad połowa użytkowników tras rowerowych nie słyszała o tym systemie. Przedstawiciele podmiotów należących do MPR są jednak w większości zdania, że dołączenie do sieci było korzystne dla prowadzonej przez nich działalności. Wielu z nich zauważa większe zainteresowanie potencjalnych i faktycznych klientów, zwiększony ruch w internecie, czy też możliwość lepszej promocji np. w mediach społecznościowych.

Więcej danych, ciekawostek i informacji w raporcie Rowerem po Małopolsce: potrzeby i oczekiwania użytkowników tras, infrastruktura VeloMałopolska, opinie Małopolan, wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy

Opracowanie grafik na podstawie danych z badania:
​Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego